Kumbaro, jep dorëheqjen! E turpshme kur ministrja e Arsimit nuk u beson shkollave shqiptare!

E TURPSHME/ Kur ministrja e Arsimit nuk u beson shkollave shqiptare

Nga Vladimir Muçaj

Ka një dallim të madh mes asaj që një ministër u kërkon qytetarëve dhe asaj që zgjedh për familjen e vet. Në rastin e arsimit, ky dallim bëhet edhe më i dukshëm, sepse nuk kemi të bëjmë me një shërbim të zakonshëm, por me të ardhmen e fëmijëve dhe me një nga përgjegjësitë themelore të shtetit.

Lajmet e bëra publike për arsimimin e fëmijëve të ministres Mirela Kumbaro jashtë Shqipërisë, në Holandë dhe Francë, kanë hapur një debat që shkon përtej zgjedhjeve personale të një familjeje. Nëse këto të dhëna janë të sakta, çështja meriton transparencë dhe një përgjigje politike, jo për shkak se fëmijët e një ministreje duhet të privohen nga mundësitë më të mira, por sepse drejtuesit e arsimit mbajnë përgjegjësi për besimin që qytetarët kanë te shkollat e vendit të tyre.

Askush nuk mund t’i mohojë një prindi të drejtën për të zgjedhur shkollën që e konsideron më të përshtatshme për fëmijën. As një ministre nuk bën përjashtim nga kjo e drejtë. Por posti publik sjell edhe një standard tjetër përgjegjësie. Ai që drejton një sistem arsimor nuk mund të shkëputet nga gjendja e tij reale, nga mangësitë që përjetojnë nxënësit, nga vështirësitë e mësuesve dhe nga sakrificat që bëjnë familjet shqiptare për t’u siguruar fëmijëve një arsim dinjitoz.

Pikërisht këtu qëndron thelbi i debatit. Ndërsa disa familje mund të përballojnë shkolla jashtë vendit, shumë të tjera luftojnë çdo muaj me shpenzimet e jetesës, tarifat e studimit, qiratë dhe kostot e transportit. Për një pjesë të studentëve, vazhdimi i studimeve është një barrë ekonomike që rëndon mbi gjithë familjen. Për prindër të tjerë, largimi i fëmijëve jashtë Shqipërisë mbetet një dëshirë e parealizueshme.

Këto dy realitete nuk janë përgjegjësi personale e ministres. Por pikërisht këto pabarazi duhet të jenë në qendër të punës së saj politike. Arsimi publik nuk mund të matet me fjalimet e ministrave, me raportet e përgatitura në zyrat e administratës apo me premtimet e radhës. Ai matet me cilësinë e mësimit në klasë, me kushtet ku studiojnë fëmijët, me mundësitë që kanë studentët dhe me besimin që prindërit ushqejnë te shkolla shqiptare.

Një sistem arsimor i besueshëm nuk ndërtohet duke u kërkuar qytetarëve të kënaqen me atë që kanë. Ndërtohet duke u dhënë fëmijëve mundësi reale për të mësuar, për të konkurruar dhe për të ndërtuar të ardhmen në vendin e tyre. Nëse familjet me mundësi ekonomike largohen drejt sistemeve që i konsiderojnë më cilësore, shteti duhet ta shohë këtë si një sinjal që kërkon reflektim, jo si një zgjedhje që nuk ka asnjë lidhje me përgjegjësinë publike.

Megjithatë, përgjegjësia politike nuk mund të mbështetet vetëm te zgjedhjet private të një zyrtari. Nuk mjafton fakti që fëmijët e një ministreje studiojnë jashtë për të provuar se ajo ka dështuar në detyrë. Për këtë duhen vlerësuar rezultatet, politikat e ndjekura dhe gjendja e sistemit që ajo drejton. Por rasti krijon një detyrim të qartë për shpjegim, sidomos kur bëhet fjalë për një fushë ku qytetarëve u kërkohet vazhdimisht të besojnë te institucionet publike.

Mirela Kumbaro duhet të përballet me këtë debat me transparencë dhe të japë llogari për punën e saj në krye të arsimit. Nëse vlerësohet se përgjegjësia politike për gjendjen e sistemit e justifikon largimin nga detyra, dorëheqja duhet të jetë një mundësi reale, jo një fjalë që përmendet vetëm nga opozita apo nga zemërimi i ditës.

Por kjo çështje nuk duhet të mbyllet me largimin ose qëndrimin e një ministreje. Shqipërisë i duhet një standard tjetër për ata që marrin përsipër të drejtojnë institucionet publike. Cilido që vjen në krye të Ministrisë së Arsimit, nga e majta apo e djathta, duhet ta shohë shkollën shqiptare si një përgjegjësi personale dhe kombëtare, jo thjesht si një sektor që administrohet nga zyra.

Fëmijët e ministrave nuk janë të detyruar të ndjekin shkollat publike shqiptare. Por ministrat janë të detyruar të punojnë që këto shkolla të ofrojnë arsim cilësor, kushte dinjitoze dhe mundësi të barabarta për të gjithë.

**Besimi te arsimi publik nuk fitohet me deklarata. Fitohet kur cilësia e shkollës nuk varet nga mundësia e prindërve për ta dërguar fëmijën jashtë vendit.** Ky është standardi me të cilin duhet të gjykohet një ministre Arsimi dhe ky është detyrimi që shteti shqiptar u ka fëmijëve të vet.