Elisa Spiropali dhe besnikëria me afat skadence / Nga himnet për Ramën tek revolta e postit të humbur!

Nga Vladimir Muçaj:

ELISA SPIROPALI DHE BESNIKËRIA ME AFAT SKADENCE: NGA HIMNET PËR RAMËN TEK REVOLTA E POSTIT TË HUMBUR

Politika shqiptare ka prodhuar jo pak personazhe që e kanë ngatërruar karrierën personale me bindjen politike. Për sa kohë janë në pushtet, flasin për ekip, besnikëri dhe vizion të përbashkët. Kur humbasin karrigen, papritur zbulojnë parime të reja, gjejnë gabime që nuk i kishin parë më parë dhe shndërrohen në kritikët më të zëshëm të sistemit ku vetë kanë qenë pjesë e privilegjuar.
Rasti i Elisa Spiropalit është një episod që e ilustron këtë fenomen në mënyrë domethënëse.
Dje, Edi Rama ishte për të një figurë që meritonte superlativa, madje edhe krahasime të jashtëzakonshme. Sot, pas ndryshimit të pozicionit të saj në qeveri, retorika ka marrë një drejtim tjetër. Nga lavdërimet e dikurshme te kritikat e sotme, ndryshimi është aq i dukshëm sa nuk mund të mos ngjallë dyshime mbi koherencën e qëndrimeve të saj.
Spiropali nuk është një politikane që ka qëndruar jashtë pushtetit dhe sot ka vendosur të flasë nga pozitat e një vëzhgueseje të pavarur. Ajo ka qenë ministre, kryetare e Kuvendit dhe pjesë e rëndësishme e drejtimit politik të Partisë Socialiste. Ka përfaqësuar qeverinë, ka mbrojtur vendimmarrjet e saj dhe ka përfituar besimin që e çoi në majat e hierarkisë institucionale.
Prandaj, sot nuk mund të paraqitet sikur po zbulon për herë të parë problemet e politikës shqiptare.
Nëse kishte rezerva, kishte kohë dhe hapësirë t’i shprehte. Nëse kishte kundërshtime për mënyrën e drejtimit, mund t’i artikulonte kur ishte pjesë e tryezës ku merreshin vendimet. Por kur kritika bëhet më e zhurmshme pikërisht pas humbjes së funksionit, lind natyrshëm perceptimi se pas retorikës së parimeve mund të fshihet edhe pakënaqësia për një karrierë që nuk vazhdoi sipas pritshmërive personale.
Kjo është ajo që e dëmton më shumë imazhin politik të Spiropalit: kontrasti mes fjalëve të djeshme dhe qëndrimeve të sotme.
Nuk është e ndaluar të ndryshosh mendim. Por nuk mund të kërkosh të harrosh atë që ke thënë, atë që ke mbrojtur dhe përgjegjësitë që ke mbajtur. Publiku nuk është një audiencë pa kujtesë, që ndryshon opinionin sa herë një politikan ndryshon pozicionin në hierarki.
Edi Rama, në Asamblenë e PS-së, zgjodhi ta trajtonte publikisht këtë përplasje. Qëndrimi i tij duhet parë edhe si një përballje me një fenomen më të gjerë brenda politikës: bindjen se promovimi dhe besimi politik krijojnë marrëdhënie të përhershme, por përgjegjësia për të kaluarën mund të shmanget kur ndryshojnë rrethanat.
Megjithatë, edhe Rama ka përgjegjësinë e vet. Ai e promovoi Spiropalin, i besoi funksione të rëndësishme dhe e bëri pjesë të ekipit të tij më të afërt politik. Për këtë arsye, bilanci i saj është edhe pjesë e bilancit të zgjedhjeve të tij politike.
Një tjetër element është përplasja që lidhet me Plarent Ndrecën dhe avokatinë e Erion Veliajt. E drejta e mbrojtjes ligjore është e garantuar dhe nuk duhet ngatërruar me përgjegjësinë politike. Por çdo funksionar apo anëtar partie duhet të jetë i qartë për raportin që zgjedh të mbajë me strukturën politike ku bën pjesë.
Në këtë histori, ajo që duhet të mbetet në vëmendjen e publikut është standardi i njëjtë për të gjithë: askush nuk mund të jetë i papërgjegjshëm për periudhën kur ka qenë në pushtet dhe papritur të pretendojë autoritet moral vetëm pasi largohet prej tij.
Elisa Spiropali ka të drejtë të flasë, të kundërshtojë dhe të kritikojë. Por ka edhe detyrimin politik të përballet me të kaluarën e vet. Karriera e saj nuk fillon ditën kur ndryshoi raporti me kryetarin e PS-së dhe historia e saj politike nuk mund të reduktohet në një konflikt të momentit.
Në politikë ekziston një dallim i madh mes një politikani që mbron bindjet e veta dhe një politikani që ndryshon gjuhën sipas pozicionit që mban. Ky dallim nuk përcaktohet nga deklaratat, por nga vazhdimësia e qëndrimeve dhe nga përgjegjësia për vendimet e marra.
Besnikëria nuk blihet me poste, por as parimet nuk mund të zbulohen vetëm pasi humbet posti.
Dhe kjo është pikërisht llogaria politike me të cilën Elisa Spiropali duhet të përballet.